لوگو

دیکشنری

واژه شناسی و معنای کلمات و اصطلاحات مربوط به مسائل ترانجسی ها، کوئیر، جامعه رنگین‌کمانی، هویت جنسی و موارد مشابه
ترنس فوبیا - Transphobia

به معنی ترس بی‌مورد یا نفرت شدید همراه با غرض‌ورزی نسبت به افراد ترنس است. «ترنس‌فوبیا» طیف وسیعی از کلیشه‌ها، تعصبات، تبعیض‌ها و اعمال نفرت است که افراد در نگرش یا رفتار خود به شکل عمدی یا غیرعمدی علیه افراد ترنس از خود نشان می‌دهند

دیسفوریا - Gender dysphoria

احساس بی‌قراری ناشی از عدم تطابق هویت جنسیتی فرد با جنسیت انتسابی زمان تولدش است. این اصطلاح با انتشار DSM-5 در سال ۲۰۱۳ جایگزین برچسب تشخیصی اختلال هویت جنسیتی (GID) شد. این اصلاح برای از بین بردن انگ اجتماعی مرتبط با اصطلاح اختلال تغییر یافت.

ترنس‌جندر - Transgender

 تراجنسیتی یا ترنسجندر افرادی هستند که هویت جنسیتی یا بیان جنسیت آن‌ها با جنسیت انتسابی هنگام تولدشان متفاوت است.

زن ترنس - Trans Woman

به فردی گفته می‌شود که جنسیت انتسابی زمان تولد او مرد بوده‌است ولی بعداً خود را زن هویت‌یابی می‌کند.

مرد ترنس - Trans man

 به فردی گفته می‌شود که جنسیت انتسابی زمان تولد او مونث بوده‌است ولی بعداً خود را مرد هویت‌یابی می‌کند.

جنسیت انتسابی - Sex assignment

تعیین جنسیت نیز نامیده می‌شود، تشخیص جنس نوزاد در هنگام تولد است. این تشخیص ممکن است قبل از زایمان از طریق دستگاه‌های تشخیصی یا هنگام زایمان با بررسی دستگاه تناسلی نوزاد توسط ماما، پرستار یا پزشک انجام شود.

سیس جندر (هم‌سوجنسی) - Cisgender

یکی بودن هویت جنسیتی فرد با ویژگی‌های جسمانی او را اصطلاحاً هم‌سوجنسی  می‌گویند. بدین معنی که کسی که به لحاظ جسمانی و ظاهری، مرد یا زن به‌شمار می‌آید، در درون نیز، چنین احساسی داشته باشد و رفتارهایی مطابق با آن، از خود بروز دهد، یک فرد هم‌سوجنس است. هم‌سوجنس را هم‌سوجنسیت نیز گفته‌اند.

نادرست: تغییر جنسیت

عبارت تغییر جنسیت غلط  و منسوخ شده هست! چون هویت جنسی ارتباطی به بدن یا آلت نداره و طی پروسه “تطبیق”  بدن با هویت جنسی “تطبیق” داده میشه.

تطبیق جنسیت - Sex reassignment therapy

یا (SRT) جنبه پزشکی گذار جنسیت است. ایجاد تغییراتی در ویژگی‌های جسمی و بیولوژیکی فرد برای نزدیک شدن به هویت جنسیتی دلخواه که می تواند شامل جایگزینی هورمون جنسی برای اصلاح صفات ثانویه جنسی، جراحی تطبیق و بازتایید جنسیت برای تغییر خصوصیات جنسی و سایر روش‌های تغییر شکل ظاهری، از جمله حذف دائمی موهای بدن برای زنان ترنس باشد.

بیناجنس - Intersex

افرادی هستند که از نظر بیولوژیکی مانند اندام جنسی، هورمون، کروموزوم‌ها با هنجارهای تعریف شده باینری جنس متفاوت است. به این معنی که اندام‌های جنسی مربوط به یک جنس را دارد؛ (صفات اولیه) اما موی صورت، لحن صدا، توزیع چربی در بدن، ساختار استخوانی و استقامت ماهیچه‌ای (صفات ثانویه) او کم و بیش شبیه جنس دیگر است.

هویت جنسیتی - Gender Identity

به معنای برداشت شخصی فرد از خود به عنوان مرد، زن، بین مرد و زن، یا خارج از دسته‌بندی مرد-زن است. هویت جنسیتی فرد می‌تواند با جنسیت تعیین شده او در هنگام تولد همسو یا متفاوت باشد. بیان جنسیتی معمولاً هویت جنسیتی فرد را نشان می‌دهد، اما همیشه اینگونه نیست. ممکن است فردی در رفتار، نگرش‌ها و ظاهر، خود را مطابق با یک نقش خاص جنسیتی بیان کند اما این عبارت لزوماً منعکس کننده هویت جنسیتی شخص نباشد. به همین دلیل هویت جنسیتی قابل تشخیص نیست.

گرایش جنسی - Sexual orientation

الگوی پایداری از تمایل جنسی و عاطفی یا عشق (و یا هر دو) است که شخص نسبت به افرادی از جنس مخالف، همجنس، هر دو جنس، یا بیش از یک جنس از خود نشان می‌دهد. انواع این تمایل را به‌طور عمومی به دسته‌های دگرجنس‌گرایی (گرایش به جنس مخالف)، همجنس‌گرایی (گرایش به همجنس)، دوجنس‌گرایی (گرایش به هر دو جنس) تقسیم می‌کنند و گاهی بی‌جنس‌گرایی (عدم وجود تمایل جنسی) نیز در این میان به عنوان دستهٔ چهارم محسوب می‌شود.

بیان جنسیتی - Gender Expression

ظاهر و رفتارهای مرتبط با جنسیت افراد در یک بافت فرهنگی مشخص است، که معمولا به مردانه و زنانه تقسیم می‌شود. این تقسیم‌بندی‌ها معمولا متکی به کلیشه‌ها هستند. بیان جنسیت شامل نقش‌های جنسیتی نیز می‌شود.

نقش‌های جنسیتی - Gender role

یک نقش اجتماعی، شامل طیفی از رفتارها و نگرش‌هایی است که به‌طور کلی برای یک فرد بر اساس جنسیت آن فرد قابل قبول، مناسب یا مطلوب تلقی می‌شود.

چندهمسری - Polygamy

وضعیتی است که در آن زن یا مرد بیش از یک همسر دارند. چندهمسری شامل دو نوع چندزنی و چندشوهری می‌شود. چندزنی حالتی است که در آن مرد در یک زمان با چند زن ازدواج کند. چندشوهری حالتی است که در آن زن در یک زمان با چند مرد ازدواج کند.

تک‌همسری - Monogamy

تک‌همسری یا تک‌زامی یکی از گرایش‌های جفت‌گیرانه در انسان و دیگر جانوران است و در تقابل با چندهمسری قرار می‌گیرد.

تک‌همسری به‌طور کلی در جانورانی دیده می‌شود که همکاری جنس نر و ماده در بزرگ کردن فرزندان نیاز است. این وضعیت بیشتر در جانوران گوشت‌خوار و حشره‌خوار دیده می‌شود و در میان اینان قاعدهٔ کلی تک‌همسری است اما میان جانوران علفخوار که غذای آن‌ها فراوانتر است بیشتر شاهد چندزنی هستیم چون جنس ماده می‌تواند بدون کمک نر بچه‌ها را بزرگ کند و چندزنی این مزیت فرگشتی را برای جنس نر دارد که شانس تولید مثل او را بیشتر می‌کند.

Deadnaming

Deadname کردن عمل ارجاع به یک تراجنسیتی یا غیر باینری با نامی است که قبل از انتقال استفاده می‌کرده است، مانند نام تولدش. نامگذاری غیرعمدی ممکن است ناخواسته یا تلاشی عمدی برای انکار، تمسخر یا بی اعتبار کردن هویت جنسی یک فرد باشد.

جنسیت کوئیر - Genderqueer

افرادی هستند که هویت جنسیتی خود را منحصراً مرد یا زن نمی‌دانند. ویژگی‌هایی که افراد نان‌باینری در توصیف هویت جنسیتی خود به کار می‌برند با دسته‌بندی رایج دوگانه‌گرایی جنسیت یعنی زن و مرد مطابقت ندارد. افراد نان‌باینری می‌توانند زیر چتر تراجنسیتی قرار بگیرند، چرا که بیشتر این افراد هویت جنسیتی متفاوتی از جنسیت انتسابی خود دارند. با این حال بعضی از افراد نان‌باینری ممکن است خود را تراجنسیتی ندانند.

جنسیت غیرباینری - Non-binary gender

افراد نان‌باینری ممکن است هویت جنسیتی خود را بین دو جنسیت، هر دو جنسیت، جنسیتی جداگانه (جنس سوم) یا بی‌جنسیت بدانند. هویت جنسیتی بعضی از افراد نان‌باینری بین چند جنسیت در نوسان است (جنسیت سیال) ممکن است فرد نان‌باینری هویت‌های جنسیتی را رد کند و به جنسیت خود برچسب نزند. تمام این مفاهیم با یک‌دیگر متفاوت‌اند ولی نقطه اشتراک آن‌ها عدم پیروی از دسته‌بندی رایج دوگانه‌گرایی جنسیت است.

0 دیدگاه‌ها
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها

مطالب دیگر

۱۹ فروردین ۱۴۰۲

سوالات رایج

۸ بهمن ۱۴۰۱

دیکشنری

۶ بهمن ۱۴۰۱

صفحه اصلی